Η ηλεκτροσυγκόλληση είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, το οποίο μας επιτρέπει να κολλούμε (σταθερά και μόνιμα) κομμάτια από σίδηρο. Μπορεί ο τρόπος χρήσης να εξαρτάται από το είδος της ηλεκτροσυγκόλλησης (πχ ΜΜΑ, TIG, MIG…) όμως οι κανόνες ασφαλείας είναι περίπου ίδιοι, όποιο τύπο ηλεκτροσυγκόλλησης και αν έχετε.

Προστασία ματιών


Αυτό είναι κάτι που το ξέρουν όλοι, ακόμα και όσοι δεν έχουν χρησιμοποιήσει ποτέ ηλεκτροσυγκόλληση. Οποιοδήποτε τύπο ηλεκτροσυγκόλλησης και αν χρησιμοποιήσετε πρέπει να προφυλαξετε τα μάτια σας με μια ειδική μάσκα με φίλτρο για την υπεριώδη και υπέρυθρη ακτινοβολία, που εκλύεται κατά την κόλληση. 

Πως μπορούμε να προφυλαχθούμε

Κάθε νέα ηλεκτροσυγκόλληση θα έχει πάντα μαζί μία απλή πλαστική μάσκα, αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν είναι και πολύ πρακτικές, καθώς πρέπει να την σηκώνεις διαρκώς. Γιαυτό καλό είναι να αγοράσετε μία αυτόματη ηλεκτρονική μάσκα, η οποία θα προσαρμόζει αυτόματα την σκίαση στο φίλτρο μόνο όταν κάνετε κολλήσεις. Οι αυτόματες ηλεκτρονικές μάσκες είναι πολύ οικονομικές, με τις καλές επώνυμες να κοστίζουν 40-70 ευρώ, ενώ μπορείτε να βρείτε και πιο οικονομικές, με 10-20 ευρώ από Κίνα.

Τι μπορείτε να πάθετε αν δεν έχετε προστασία

Αν δεν έχετε προστασία των ματιών, τότε οι παρενέργειες είναι πολύ δυσάρεστες. Καταρχάς, σχεδόν ακαριαία, θα έχετε ένα θάμπωμα στα μάτια, το οποίο θα μετατραπεί σε ζαλάδα και συχνά έντονο πονοκέφαλο. Τα συμπτώματα αυτά κρατούν συνήθως μερικές ώρες.

Όμως, εκτός από τα προσωρινά, η συχνή χρήση χωρίς προστασία ματιών και προσώπου θα προκαλέσει πολύ σοβαρές μόνιμες βλάβες στα μάτια και στο δέρμα.

Το πρώτο πρόβλημα θα είναι η έντονη ευαισθησία στο φως. Θα δυσκολεύεστε να δείτε σε έντονη ηλιοφάνεια ή πολύ φωτεινούς χώρους. Επίσης μπορεί να προκαλέσει καταρράκτη ή ακόμα και ολική τύφλωση.

Όμως εκτός από τα μάτια, οι παρενέργειες από μακροχρόνια χρήση μπορεί να είναι ακόμα πιο δυσάρεστες. Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, κατά την κόλληση εκλύεται υπεριώδης ακτινοβολία και όπως γνωρίζουμε η υπεριώδης ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει καρκίνο του δέρματος. Αυτός είναι και ο λόγος που οι μάσκες ηλεκτροσυγκόλλησης, εκτός από προστασία στα μάτια, προσφέρουν και πλήρη κάλυψη του προσώπου

Προστασία από αναθυμιάσεις


Οι αναθυμιάσεις κατά την ηλεκτροσυγκόλληση είναι κάτι που οι περισσότεροι είτε αγνοούν ή απλώς δεν δίνουν την πρέπουσα σημασία. Σχεδόν κάθε είδος κόλλησης εκλύει αναθυμιάσεις, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν προσωρινά ή και μόνιμα προβλήματα στην υγεία μας, όμως υπάρχουν κάποια υλικά, στα οποία «απαγορεύεται» η κόλληση χωρίς προστασία. 

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το γαλβανιζέ. Το γαλβανιζέ είναι ατσάλι με επικάλυψη ψευδαργύρου για αντισκωριακή προστασία. To οξείδιο του ψευδαργύρου είναι ιδιαίτερα τοξικό για την υγεία μας και μπορεί να προκαλέσει μόνιμες βλάβες.

Εκτός από τον ψευδάργυρο στα γαλβανιζέ μέταλλα υπάρχουν πολλές ακόμα ουσίες (πχ βηρύλλιο, κοβάλτιο, χρώμιο, κάδμιο, αρσενικό…)  που μπορεί να προκαλέσουν ερεθισμό ή και μόνιμες βλάβες. Οι περισσότερες από αυτές τις ουσίες βρίσκονται σε μικρά ποσοστά μέσα σε κράματα (πχ αλουμινίου, ανοξείδωτα) ή ακόμα και στα υλικά κόλλησης (ηλεκτρόδια, σύρμα, αέρια…). 

Τέλος κάτι το οποίο δεν θα πρέπει να παραλειφθέι είναι και το όζον. Το όζον (Ο3) δεν περιέχεται σε κάποιο υλικό, αλλά σχηματίζεται κατά την κόλληση από την αντίδραση του ατμοσφαιρικού οξυγόνου (O2) με το ηλεκτρικό τόξο. Το Όζον είναι τοξικό για τον ανθρώπινο οργανισμό και η εισπνοή του έχει δυσάρεστες παρενέργειες.

Πως μπορούμε να προφυλαχθούμε

Ο πιο απλός τρόπος για να προφυλαχθούμε είναι να κάνουμε πάντα κολλήσεις σε εξωτερικούς χώρους ή σε εσωτερικούς χώρους με πολύ καλό αερισμό. Ακόμα και χειμώνας να είναι με -10, δεν θα πρέπει να κάνετε κολλήσεις σε κλειστό χώρο.

Επίσης μία επιπλέον βαθμίδα προστασίας είναι και μία μάσκα αερίων.  Βέβαια, οι καλές μάσκες είναι ογκώδεις και έτσι είναι αδύνατο να χωρέσουν κάτω από τις μάσκες ηλεκτροσυγκόλλησης. Οπότε θα πρέπει να αρκεστείτε σε κάποια πιο μικρή.

Τι μπορείτε να πάθετε αν δεν έχετε προστασία

Οι παρενέργειες και εδώ μπορεί να είναι είτε προσωρινές ή και μόνιμες από μακροχρόνια χρήση. Το πιο συχνό επακόλουθο είναι έντονη ζαλάδα, τάση προς εμετό, ίλιγγος, ξηρός λαιμός και έντονη δυσφορία. Σε πιο βαριές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί αυτό που διεθνώς αναφέρεται ως metal fume fever, δηλαδή πυρετός από μεταλλικά αέρια. Τα συμπτώματα εδώ είναι λίγο πιο έντονα και διαρκούν λίγο περισσότερο. Έτσι συχνά προκαλείται πυρετός, έντονος βήχας, αδιαθεσία, δυσκολία στην αναπνοή, μυικοί πόνοι ή ακόμα και πνευμονία. 

Φυσικά εκτός από τις προσωρινές παρενέργειες, υπάρχουν και οι μόνιμες που είναι πολύ πιο δυσάρεστες, όπως πχ ο καρκίνος του πνεύμονα.

Προστασία από υπεριώδη ακτινοβολία


Αν ποτέ έχετε αναρωτηθεί γιατί οι επαγγελματίες ηλεκτροσυγκολλητές είναι ντυμένοι με ολόσωμες φόρμες ακόμα και μέσα στο κατακαλόκαιρο, ένας από τους λόγους είναι και η προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. 

Η υπεριώδης ακτινοβολία εκλύεται κατά την κόλληση και όπως όλοι (πρέπει να) γνωρίζουμε είναι επιβλαβής και για μάτια (αναφέρθηκε πιο πάνω) αλλά και για το δέρμα. Η έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία μεγεθύνεται αρκετά, αν η επιφάνεια κόλλησης είναι από αντανακλαστικό υλικό (πχ αλουμίνιο, ανοξείδωτο).

Πως μπορούμε να προστατευθούμε

Και εδώ η λύση είναι αρκετά απλή, αν και όχι τόσο βολική. Θα πρέπει να έχετε πλήρη κάλυψη με ειδική ποδιά, ειδικά γάντια και μακρυά μη εύφλεκτα ρούχα. Επίσης θα πρέπει να χρησιμοποιείτε μάσκα προσώπου και όχι μόνο γυαλιά, καθώς το πρόσωπο είναι αρκετά πιο ευαίσθητο.

Τι μπορείτε να πάθετε αν δεν έχετε προστασία

Οι παρενέργειες προέρχονται κυρίως από την μακροχρόνια έκθεση (αν και μπορεί να προκληθεί και προσωρινό δερματικό έγκαυμα από την έντονη χρήση) και είναι ακριβώς ίδιες με τις παρενέργειες από την ανεξέλεγκτη και χωρίς προστασία έκθεση στον ήλιο. Έτσι το πρώτο σύμπτωμα θα είναι η ξήρανση και η γήρανση της επιδερμίδας, ενώ μπορεί να προκληθεί ακόμα και μελάνωμα στο δέρμα ή και στα μάτια.

Προστασία από σπινθήρες και λιωμένο υλικό


σπίθες απο ηλεκτροσυγκόλληση

Αν ποτέ κάνετε το λάθος να κάνετε κολλήσεις με απλά γάντια εργασίας, ίσως βρεθείτε στην δυσάρεστη θέση να τρέχετε σε νοσοκομεία για να επουλώσετε τα εγκαύματα από την φωτιά που θα έχει προκληθεί. Οι σπινθήρες αλλά και οι πιτσιλιές από λιωμένο μέταλλο είναι πολύ εύφλεκτες και γιαυτό θα πρέπει να φοράτε προστασία από μη εύφλεκτα υλικά, καθώς η φωτιά θα ξεκινήσει πριν καν το καταλάβετε. 

Επίσης εκτός από την προσωπική προστασία θα πρέπει να υπάρχει προστασία και στον υπόλοιπο χώρο, καθώς δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις στις οποίες έχει προκληθεί έκρηξη ή και θανάσιμος τραυματισμός από ηλεκτροσυγκόλληση σε ακατάλληλες συνθήκες.

Πως μπορούμε να προφυλαχθούμε

Θα πρέπει να φοράτε ρούχα και εξοπλισμό από μη εύφλεκτα υλικά. Τα δερμάτινα γάντια αλλά και η δερμάτινη ποδιά είναι απαραίτητος εξοπλισμός, ακόμα και για τους ερασιτέχνες, ενώ και ο υπόλοιπος ρουχισμός θα πρέπει να είναι από κατάλληλα υλικά. Έτσι για παπούτσια θα πρέπει να φοράτε πάντα μποτάκια εργασίας, το παντελόνι θα πρέπει να είναι είτε ειδικό ή από σκληρό υλικό (πχ τζιν), ενώ θα πρέπει να αποφεύγετε οτιδήποτε είναι συνθετικό.

Τι μπορείτε να πάθετε αν δεν έχετε προστασία

H πιο απλή και πιο άμεση παρενέργεια είναι να λαμπαδιάσετε! Αν και θα πρέπει να είναι πολύ εύφλεκτο το υλικό για ν αρπάξει και να φουντώσει κατευθείαν, η πρόκληση φλόγας ακόμα και σε φαινομενικά ασφαλή υλικά (πχ σκληρά γάντια εργασίας) δεν είναι απίθανη.

Πιο πιθανό και πιο επικίνδυνο είναι να προκληθεί τραυματισμός από ατύχημα σε τρίτο υλικό. Έτσι για λόγους ασφαλείας, δεν θα πρέπει να κάνετε ηλεκτροκολλήσεις σε σημεία όπου υπάρχουν εύφλεκτα υλικά, όπως μπουκάλες αερίων, μπαταρίες αυτοκινήτων, νάιλον επικαλύψεις, 

Προστασία από ηλεκτροπληξία


Αν και δεν είναι τόσο συχνό να πάθει κάποιος ηλεκτροπληξία από ηλεκτροσυγκόλληση, σίγουρα δεν είναι κάτι που μπορεί να αποκλειστεί. Καταρχάς οι τρόποι με τους οποίους μπορεί κάποιος να πάθει ηλεκτροπληξία από ηλεκτροσυγκόλληση είναι 3.

Πρώτον και πιο πιθανό σενάριο είναι να πραγματοποιείτε εργασίες σε βρεγμένο δάπεδο. Το νερό είναι καλός αγωγός του ηλεκτρικού ρεύματος και έτσι αν και εσείς και το σώμα της ηλεκτροσυγκόλλησης (ή ίσως μόνο κάποιο ξεφτισμένο καλώδιο) βρίσκεστε σε βρεγμένη επιφάνεια, τότε μπορεί να σας χτυπήσει το ρεύμα.

Το δεύτερο σενάριο είναι να υπάρχει διαρροή στην ηλεκτροσυγκόλληση από βλάβη. Εδώ αν δεν δουλεύει καλά η γείωση στην ηλεκτρική παροχή, τότε μπορείτε να πάθετε ηλεκτροπληξία απλώς ακουμπώντας το μεταλλικό κουτί. Σίγουρα όχι και πολύ πιθανό σενάριο, ειδικά για καλές ηλεκτροσυγκόλλήσεις αλλά κυκλοφορούν και πολλές Κινέζικες ανώνυμες σε πανηγύρια και πλανόδιους, οπότε αν έχετε μία τέτοια καλό είναι να προσέχετε αρκετά.

Το τελευταίο σενάριο είναι να σας χτυπήσει το ρεύμα ενώ κάνετε κόλληση. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να ακουμπήσετε ταυτόχρονα, με γυμνό χέρι ή κάποιο καλό αγωγό, και το ηλεκτρόδιο αλλά και το σώμα ενώ η ηλεκτροκόλληση είναι ενεργή. Αυτό αν και φαντάζει λίγο απίθανο σαν σενάριο έχει συμβεί αρκετές φορές από απροσεξία με μουσκεμένα ή τρύπια δερμάτινα γάντια.

Πως μπορούμε να προστατευθούμε

Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να παίρνουμε όλες τις προφυλάξεις που απαιτεί το ηλεκτρικό ρεύμα. Aν ακολουθήσετε σωστά όλους τους κανόνες ασφαλείας, τότε η χρήση της ηλεκτροσυγκόλλησης είναι απολύτως ασφαλής.

Βασικοί κανόνες ασφαλείας

  • Καμία εργασία με βρεγμένα ρούχα ή γάντια
  • Η ηλεκτροσυγκόλληση θα πρέπει να βρίσκεται σε στεγνό δάπεδο
  • Σωστές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις από επαγγελματία τεχνίτη
  • Ελέγχουμε πάντα καλώδια της ηλεκτροσυγκόλλησης πριν την θέσουμε σε λειτουργία
  • Φοράμε πάντα ειδικά δερμάτινα γάντια με ηλεκτρική προστασία
  • Φοράμε χοντρά μποτάκια εργασίας 

Τι μπορείτε να πάθετε αν δεν έχετε προστασία

Αν δεν έχετε καμία προστασία, τότε μπορείτε να πάθετε ηλεκτροπληξία. Αναλόγως την περίσταση και τις συνθήκες, η ηλεκτροπληξία μπορεί να προκαλέσει απλώς απλό τσίμπημα, μπορεί όμως να προκαλέσει και τον ακαριαίο θάνατο.

Αν θέλετε να συμμετέχετε στις συζητήσεις χωρίς να χρησιμοποιήσετε λογαριασμό του disqus ή κοινωνικών δικτύων, μπορείτε να επιλέξετε να σχολιάσετε ανώνυμα ως επισκέπτης. Απλώς συμπληρώστε ένα οποιοδήποτε όνομα και ένα αληθοφανές email (πχ kanenas@gmail.com) και επιλέξτε το κουτάκι «I'd rather post as a guest».
Τα ανώνυμα σχόλια και όσα περιέρχουν links, απαιτούν επαλήθευση από κάποιον διαχειριστή πριν δημοσιευθούν. Για περισσότερα σχετικά με την πολιτική σχολιασμού της ιστοσελίδας, μπορείτε να διαβάσετε εδώ.