Όπως και στην κανονική ζωή, έτσι και στο ίντερνετ υπάρχουν αρκετοί επιτήδειοι, οι οποίοι προσπαθούν να ξεγελάσουν και να παραπλανήσουν το κοινό με διαφημιστικές απάτες, ψεύτικους διαγωνισμούς, ανύπαρκτα δώρα και «θαυματουργά» προϊόντα. 

Όσο και να φαίνεται περίεργο, ακόμα και αυτές που είναι εντελώς παράνομες «επιτρέπονται» και θα τις δείτε σε δεκάδες σελίδες στο διαδίκτυο, ειδικά στο Facebook.

Δωροεπιταγές και δωρεάν αεροπορικά εισιτήρια

Το facebook είναι ο κύριος φορέας -δωρεάν από εμάς- διαφήμισης τέτοιων ψεύτικων διαγωνισμών. Εδώ, ένα παράδειγμα ψεύτικου διαγωνισμού, με τον οποίο ο κάθε τυχερός υποτίθεται ότι κερδίζει 2 δωρεάν εισιτήρια από την αεροπορική εταιρία easyjet.

Η πιο διαδεδομένη απάτη το τελευταίο διάστημα είναι οι -ανύπαρκτες- δωροεπιταγές από σούπερ μάρκετ ή γνωστά πολυκαταστήματα και εσχάτως τα δωρεάν αεροπορικά εισιτήρια.

Εδώ η απάτη είναι πολύ απλή. Οι απατεώνες χρησιμοποιούν το όνομα μίας γνωστής και αξιόπιστης επιχείρησης, υποστηρίζοντας ότι κάποιος μπορεί να κερδίσει μία μεγάλη δωροεπιταγή (πχ 500 ευρώ) αν κάνει απλά share και like σε ένα post στο Facebook.

O ανυποψίαστος αναγνώστης, βλέπει πχ το όνομα Α.Β. Βασιλόπουλος ή Σκλαβενίτης και πιστεύει ότι ο διαγωνισμός είναι πραγματικός και επειδή το like και το share είναι τσάμπα, πατάει μπας και κερδίσει.

Τι κερδίζουν από αυτό οι επιτήδειοι

Θα αναρωτιέστε, εφόσον εσείς δεν πληρώνετε τίποτα για το like και το share στο facebook γιατί το κάνουν και τι κερδίζουν από αυτό οι επιτήδειοι. Η απάντηση είναι απλή, χρήματα και μάλιστα πιο πολλά από όσα πιστεύετε. 

Τα κέρδη συνήθως έρχονται από 3 διαφορετικούς τρόπους. Καταρχάς διαφημίσεις. Κάθε τέτοιος ψεύτικος διαγωνισμός είναι σε μία σελίδα, η οποία με το που θα την ανοίξετε ή θα πατήσετε το share πετάει αρκετά banner ή popup με διαφημίσεις. Για κάθε τέτοια διαφήμιση που πετάγεται ο δημιουργός έχει κάποιο πολύ μικρό κέρδος. Επειδή όμως τα θύματα είναι δεκάδες χιλιάδες, αθροιστικά το ποσό είναι αρκετά μεγάλο.

Ο επόμενος τρόπος με τον οποίο βγάζουν χρήματα εις βάρος σας είναι με τα λεγόμενα surveys. Τα surveys είναι διαφημιστικά ερωτηματολόγια, τα οποία πρέπει να συμπληρώσετε για να κερδίσετε το μεγάλο βραβείο. Συνήθως απαιτούν μόνο λίγα λεπτά και (συνήθως) δεν χάνετε κάτι (εκτός από τον χρόνο σας). Όμως ο ιδιοκτήτης της σελίδας αποκομίζει ένα μικρό κέρδος για κάθε ερωτηματολόγιο που συμπληρώνεται επιτυχώς. Και εδώ το ποσό είναι πολύ μικρό, αλλά τα θύματα χιλιάδες, οπότε τα κέρδη είναι τεράστια.

Ο τρίτος -και πιο επώδυνος για εσάς- τρόπος είναι αυτό με τις συνδρομητικές υπηρεσίες τηλεφώνου. Σε κάποιους από αυτούς τους διαγωνισμούς, υποτίθεται ότι πρέπει πρώτα να συμπληρώσετε το κινητό σας τηλέφωνο και εκεί να απαντήσετε σε ένα μήνυμα για να κερδίσετε το μεγάλο βραβείο. Αν κάνετε το μεγάλο λάθος και το κάνετε, το μόνο που θα κερδίσετε είναι να χρεώνεται ο λογαριασμός του κινητού σας, με αρκετά ευρώ κάθε εβδομάδα.

Πως θα αποφύγετε την απάτη

Καταρχάς θα πρέπει να είστε λίγο καχύποπτοι σε κάθε διαγωνισμό που βλέπετε στο διαδίκτυο. Είτε προέρχεται από κάποια απλή σελίδα στο facebook είτε από κάποια μεγάλη πολυεθνική, κανείς δεν χαρίζει μαζικά χρήματα ή δώρα. 

Έτσι, οποιοσδήποτε διαγωνισμός υποστηρίζει ότι όλοι μπορεί να κερδίσουν κάποιο δώρο, απλώς κάνοντας ένα like και ένα share είναι απάτη. Διαγωνισμοί, στους οποίους οι νικητές είναι λίγοι και αυτό γίνεται μετά από κλήρωση συνήθως (όχι πάντα) είναι φυσιολογικοί.

Διεύθυνση σελίδας ψεύτικου διαγωνισμού για την εταιρία Easyjet. Ενώ το κανονικό domain της easyjet είναι easyjet.com, αυτό είναι easyjet-gr.us

Ειδικά για τις περιπτώσεις διαγωνισμών από γνωστές εταιρίες, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνετε είναι να ελέγχετε την διεύθυνση της σελίδας του διαγωνισμού και αν υπάρχει κάποια αναφορά στην επίσημη σελίδα της εταιρίας.

Η επίσημη σελίδα της εταιρίας easyjet. Όπως φαίνεται στην φώτο, πριν την διεύθυνση εμφανίζεται το brandname της με πράσινα γράμματα και το σηματάκι του λουκέτου. Αυτό είναι μία ένδειξη ότι πρόκειται για την πραγματική σελίδα.

Αν η διεύθυνση είναι διαφορετική από την επίσημη σελίδα της εταιρία (ακόμα και αν αυτή η διεύθυνση περιέχει το όνομα της εταιρίας) και δεν υπάρχει κάποια αναφορά στην επίσημη σελίδα, ο διαγωνισμός είναι 100% ψεύτικος.

Σημεία που προμηνύουν ότι πρόκειται για απάτη

  • Σελίδα σε φθηνό, μη δημοφιλές domain (.biz, .eu, . us ….)
  • Κερδίζουν όλοι στον διαγωνισμό
  • Τα δώρα είναι μεγάλα
  • Υπάρχουν άλλες διαφημίσεις (πλην της ίδιας εταιρίας)
  • Κάτω από τον διαγωνισμό, υπάρχει feed με ονόματα «τυχερών» που πάντα είναι ίδια
  • Η σελίδα δεν έχει πρωτόκολλο SSL (το πράσινο λουκέτο πριν την διεύθυνση)
  • Σας ζητάει να δώσετε το κινητό σας τηλέφωνο

Γιατί δεν απαγορεύονται άμεσα αυτές οι σελίδες

Η απάντηση είναι πολύ απλή. Το ίντερνετ είναι ένα παγκόσμιο δίκτυο, το οποίο ενώνει όλο τον κόσμο. Έτσι παρότι εσείς βλέπετε ένα διαγωνισμό ή μία ιστοσελίδα στα Ελληνικά, ο δημιουργός μπορεί να είναι από την Χιλή, ο πάροχος από τη Βραζιλία και το domain εγγεγραμμένο στη Νιγηρία.

Έτσι, ακόμα και αν η εταιρία της οποίας το όνομα και την φήμη καπηλεύεται ο απατεώνας, αντιδράσει άμεσα κινώντας όλες τις νόμιμες νομικές διαδικασίες, η σελίδα θα παραμείνει ενεργή -τουλάχιστον- για μερικές μέρες. 

Και αυτός ο χρόνος είναι υπεραρκετός για τον δράστη! Αφού ακόμα και αν την κλείσουν, το μόνο που έχει να κάνει είναι να δημιουργήσει μία νέα  και να αλλάξει απλώς το όνομα του «δολώματος» (αν αυτό έχει κορεστεί). 

Αν θέλετε να συμμετέχετε στις συζητήσεις χωρίς να χρησιμοποιήσετε λογαριασμό του disqus ή κοινωνικών δικτύων, μπορείτε να επιλέξετε να σχολιάσετε ανώνυμα ως επισκέπτης. Απλώς συμπληρώστε ένα οποιοδήποτε όνομα και ένα αληθοφανές email (πχ kanenas@gmail.com) και επιλέξτε το κουτάκι «I'd rather post as a guest».
Τα ανώνυμα σχόλια και όσα περιέρχουν links, απαιτούν επαλήθευση από κάποιον διαχειριστή πριν δημοσιευθούν. Για περισσότερα σχετικά με την πολιτική σχολιασμού της ιστοσελίδας, μπορείτε να διαβάσετε εδώ.