H άνοιξη και οι αρχές καλοκαιριού, είναι οι εποχή που αναπτύσσονται αρκετά τα χόρτα και τα ζιζάνια στα χωράφια. Ειδικά αν βρίσκετε σε μία σχετικά εύφορη περιοχή με αρκετά νερά, τα ανοιξιάτικα χόρτα, μπορεί να ξεπεράσουν ακόμα και τα δύο μέτρα ύψος. Εκτός από το αισθητικό κομμάτι, τα χόρτα και τα ζιζάνια, αν αφεθούν μπορεί να κάνουν απροσπέλαστο ένα χωράφι ή και να ανταγωνισθούν έντονα ακόμα και μεγάλα δέντρα. Μάλιστα κάποια είναι τόσο επικίνδυνα, που αν αφεθούν μπορεί να καταστρέψουν ακόμα και ολόκληρες καλλιέργειες ή και δέντρα. Τι μπορούμε να κάνουμε για να απαλλαγούμε από τα χόρτα και τα ζιζάνια λοιπόν;

Υπάρχουν αρκετοί τρόποι για να το κάνετε αυτό. Ο καθένας έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα, οπότε σίγουρα δεν υπάρχει κάποια ιδανική λύση για όλες τις περιπτώσεις. Ας τους δούμε όμως όλους αναλυτικά.


Μηχανικές λύσεις για καθαρισμό χόρτων και ζιζανιοκτονία


Καθαρισμός ζιζανίων με χορτοκοπτικό


χορτοκοπτικό

Ο πρώτος τρόπος είναι ίσως και ο πιο διαδεδομένος. Το κλασσικό χορτοκοπτικό-θαμνοκοπτικό. Τα χορτοκοπτικά είναι είτε βενζινοκίνητα ή ηλεκτρικά. Σίγουρα τα βενζινοκίνητα προσφέρουν μεγαλύτερη αυτονομία και είναι και πολύ πιο ισχυρά, αλλά τα ηλεκτρικά είναι αρκετά πιο οικονομικά. 

Το πλεονέκτημα των χορτοκοπτικών, είναι ότι μπορείτε να κάνετε επιλεκτικό καθαρισμό. Προσαρμόζοντας την μεσινέζα ή τον δίσκο, αν είστε προσεκτικοί, μπορείτε να κόβετε και με ακρίβεια εκατοστού, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν θέλετε να καθαρίσετε τα χόρτα γύρω από μικρά δέντρα.

Φυσικά το χορτοκοπτικό, εκτός από αυξημένο κόστος αγοράς, είναι και λίγο κουραστικό, ειδικά για άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, ενώ αν χρησιμοποιήσετε και δίσκο μπορεί να γίνει και τρομερά επικίνδυνο αν δεν είστε προσεκτικοί.

Θετικά
  • Επιλεκτικός καθαρισμός
  • Οικονομικό στην χρήση
  • Κόβει τα πάντα
Θετικά
  • Ακριβό σαν αγορά
  • Κουραστικό
  • Αργός τρόπος
  • Επικίνδυνο
  • Τα χόρτα ξαναβγαίνουν αμέσως
Ιδανική λύσηΓια μικρές εκτάσεις και χωράφια με μικρά δέντρα

Καθαρισμός ζιζανίων με καταστροφέα


Ο καταστροφέας είναι ένα ειδικό εργαλείο, το οποίο προσαρμόζεται πίσω από τα τρακτέρ, και το οποίο καταστρέφει τα χόρτα και τα κλαδιά από ένα ύψος και πάνω. Υπάρχουν διάφοροι τύποι στην αγορά, ενώ δεν είναι και ιδιαίτερα ακριβό σαν εξάρτημα τρακτέρ (σε σύγκριση φυσικά με άλλα εξαρτήματα). Φυσικά, για να το χρησιμοποιήσετε θα πρέπει να έχετε δικό σας τρακτέρ ή να πληρώσετε κάποιον άλλον.

To τελευταίο δεν είναι και τόσο δύσκολο όσο νομίζεται, καθώς σχεδόν όλοι όσοι έχουν τρακτέρ με καταστροφέα, κάνουν μεροκάματα καθαρίζοντας και χωράφια άλλων. Η τιμή συνήθως πάει με το στρέμμα και εξαρτάται από την περιοχή και τον ανταγωνισμό. Συνήθως μία λογική τιμή είναι 15-20 ευρώ το στρέμμα.

Φυσικά αυτή η μέθοδος είναι ιδανική για καθαρισμό μεγάλων χωραφιών (1 στρέμμα και πάνω), στα οποία δεν υπάρχει πυκνή φύτευση δέντρων ή γενικότερα άλλων εμποδίων.

Θετικά
  • Πολύ γρήγορη λύση
  • Εμπλουτισμός εδάφους με τα κομμένα χόρτα
  • Εκτός από χόρτα, κόβει και μικρά κλαδιά
  • Καθαρίζει ακόμα και θάμνους ή βάτα
Αρνητικά
  • Ακριβό σαν αγορά
  • Δεν βολεύει σε μικρές εκτάσεις
  • Δεν βολεύει όταν υπάρχουν εμπόδια
  • Τα χόρτα μεγαλώνουν ξανά
Ιδανική λύση : Για μεγάλες επίπεδες εκτάσεις χωρίς εμπόδια 

Φρεζάρισμα ή σκάλισμα


άροτρο
Πηγή φώτο

Το φρεζάρισμα είναι σίγουρα μία ιδανική λύση για να απαλλαγείτε λίγο πιο μόνιμα από τα ζιζάνια. Σε αντίθεση με το χορτοκοπτικό και τον καταστροφέα, που απλώς «κουρεύουν» τα χόρτα, το φρεζάρισμα τα καταστρέφει εντελώς, και έτσι αν γίνει στην σωστή εποχή, θα απαλλαγείτε από τα χόρτα για μία ολόκληρη σεζόν.

Σίγουρα δεν είναι μία λύση, την οποία μπορεί να κάνει ο καθένας, αλλά είναι πιο οικονομική από τον καταστροφέα, καθώς υπάρχουν και μικρές φρέζες, οι οποίες κοστίζουν 200-500 ευρώ. Φυσικά πρόκειται για μικρές βενζινοκίνητες, αλλά για μικρά χωραφάκια με μαλακό χώμα, είναι μία χαρά. Αν δεν έχετε ή δεν θέλετε να αγοράσετε, μπορείτε και εδώ να πληρώσετε έναν επαγγελματία με τρακτέρ να το κάνει για εσάς. Και εδώ ισχύει ότι με τον καταστροφέα, με την μόνη διαφορά ότι η τιμή ανεβαίνει αρκετά.

Το μόνο μειονέκτημα τις φρέζας, είναι ότι το χωράφι θα πρέπει να είναι σχετικά καθαρό, με τα χόρτα να μην ξεπερνούν τους 10-20 πόντους. Αν είναι μεγαλύτερα, τότε απλώς θα μπλεχτούν στα μαχαίρια τις φρέζας και δεν θα μπορεί να φρεζάρει το χώμα.

Θετικά
  • Λύση για σχεδόν 1 σεζόν
  • Με μικρή φρέζα, κάνετε επιλεκτικό καθαρισμό
  • Εκτός από απαλλαγή από ζιζάνια, έχετε και τα θετικά του φρεζαρίσματος
Αρνητικά
  • Ακριβό σαν αγορά
  • Κουραστικό
  • Θέλει σχετικά καθαρό χωράφι
  • Δεν γίνεται σε πετρώδες έδαφος
Ιδανική λύση : Για χωράφια με δενδρώδη καλλιέργεια

Χημικές λύσεις για ζιζανιοκτονία


Ψεκασμός με εμπορικό ζιζανιοκτόνο με δραστική ουσία το glyphosate

ψεκασμός ζιζανιοκτόνο σε ρύζι

To glyphosate είναι μία χημική ουσία η οποία ανακαλύφθηκε στις αρχές του 1970 από την γνωστή εταιρία Monsanto. Αρχικά κυκλοφορούσε μόνο με την εμπορική ονομασία Roundup, αλλά εδώ και μερικά χρόνια που έληξε η πατέντα χρήσης, κυκλοφορεί και από δεκάδες άλλες εταιρίες.

Το Glyphosate είναι εξαιρετικά αποτελεσματική ουσία, ειδικά έναντι στα πλατύφυλλα ζιζάνια. Μετά τον ψεκασμό, χρειάζεται μερικές μέρες να δράσει, αλλά συνήθως εντός 2 εβδομάδων έχουν αρχίσει να φαίνονται τα πρώτα σημάδια από την αποτελεσματικότητά του. Αν η δοσολογία είναι σωστή και το ζιζάνιο είναι εντός της δράσης του, θα το ξεράνει εντελώς και δεν θα ξαναπετάξει.

Βέβαια η εκτεταμένη χρήση του Glyphosate κατηγορείται για πιθανές καρκινογεννέσεις και έτσι τα τελευταία χρόνια γίνεται μεγάλη προσπάθεια από τις οικολογικές οργανώσεις ώστε να απαγορευτεί (έχει ήδη γίνει σε μερικές χώρες) ή τουλάχιστον να ελεγχθεί η μαζική χρήση του σε αρκετές Ευρωπαϊκές χώρες. Περισσότερα για αυτό μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Εκτός από αυτό, έχει και μερικά άλλα μειονεκτήματα, όπως ότι ο ψεκασμός θα πρέπει να γίνεται σε συγκεκριμένες ώρες αν πρόκειται για ζιζάνια με άνθη, ώστε να μην επηρεαστούν τα επωφελή έντομα που τρέφονται από το νέκταρ. Επίσης θα πρέπει να σημειωθεί ότι η δράση του είναι σχεδόν καθολική, με μόνες εξαιρέσεις τα θαμνώδη και τα δενδρώδη, τα οποία επηρεάζονται αλλά συνήθως επιβιώνουν αν η δόση δεν είναι πολύ ισχυρή και φυσικά τις γενετικά τροποποιημένες ποικιλίες (πχ καλαμπόκι, βαμβάκι), οι οποίες είναι ανθεκτικές στην δράση του.

Θετικά
  • Μόνιμη λύση για την σεζόν
  • Πολύ γρήγορη λύση
  • Σχετικά οικονομική λύση (χρειάζεται μόνο μία ψεκαστήρα)
Αρνητικά
  • Δεν είναι εκλεκτικό
  • Δεν επιτρέπεται στη βιολογική γεωργία
  • Έχει επιπτώσεις στις μέλισσες
  • Μπορεί να επηρεάσει και δέντρα
  • Πρέπει να επικρατεί άπνοια
Ιδανική λύση: Για άδεια οικόπεδα και χόρτα

 

Χημικά ζιζανιοκτόνα με άλλες δραστικές ουσίες


Μπορεί το glyphosate, να είναι η πιο γνωστή δραστική ουσία στα χημικά ζιζανιοκτόνα, δεν είναι όμως η μόνη. Υπάρχουν αρκετά εκλεκτικά καθώς και μη εκλεκτικά ζιζανιοκτόνα, τα οποία χρησιμοποιούν άλλες δραστικές ουσίες, μερικές από τις οποίες είναι πολύ πιο ισχυρές από το glyphosate (με ότι αυτό συνεπάγεται), ενώ άλλες λιγότερο ισχυρές με μικρή υπολειμματική δράση.

Μερικές από τις πιο γνωστές είναι το

  • triclopyr, που αντιμετωπίζει κυρίως τα πλατύφυλλα φυτά και ξυλώδεις θάμνους (και δέντρα), αφήνοντας ανέπαφα τα χορτάρια
  • clopyralid, άλλη μία σχετικά γνωστή δραστική ουσία, με επιλεκτική δράση κυρίως έναντι των πλατύφυλλων ζιζανίων αλλά και των αγκαθωτών. Χρησιμοποιείται κυρίως για την ζιζανιοκτονία σε γκαζόν και γρασίδι. Έχει μεγάλη υπολειμματικότητα και έχει απαγορευθεί σε αρκετές περιοχές των ΗΠΑ. 
  • FLUAZIFOP-P-BUTYL, που είναι δραστική ουσία κυρίως για τα αγρωστώδη φυτά, με μικρή ή και μηδενική δράση στα πλατύφυλλα
  • Dicamba, είναι μια δραστική ουσία που χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση πλατύφυλλων φυτών και θάμνων, κυρίως σε βοσκότοπους.
  • Gluphosinate, είναι μια δραστική ουσία η οποία παράγεται από βακτήρια του εδάφους. Έχει συστημική δράση.
  • Metsulferon, είναι μία δραστική ουσία που χρησιμοποιείται κυρίως για μεταφυτρωτικό ψεκασμό σε συγκεκριμένες καλλιέργειες (συνήθως σιτηρά, κριθάρι), για τον έλεγχο των πλατύφυλλων ζιζανίων.

Εμπορικά βιολογικά ζιζανιοκτόνα


Στην αγορά, εκτός από τα χημικά ζιζανιοκτόνα, κυκλοφορούν και αρκετές βιολογικές συσκευασίες. Σίγουρα η δράση τους δεν μπορεί να συγκριθεί με αυτή των χημικών σκευασμάτων, αλλά μερικά από αυτά φαίνεται να έχουν σχετικά καλά αποτελέσματα.

Τα περισσότερα από αυτά χρησιμοποιούν κοινές ουσίες (πχ αλάτι, έλαια, οξέα) με κάποια άλλα βελτιωτικά.

Θετικά
  • Βιολογική λύση
  • Καμία τοξικότητα σε ζώα
Αρνητικά
  • Δεν είναι τόσο αποτελεσματικά όσο τα μη βιολογικά
  • Είναι συνήθως πιο ακριβά
  • Δεν είναι εκλεκτικά
Ιδανική λύση : Για επαγγελματικές βιολογικές καλλιέργειες

Εναλλακτικές οικολογικές λύσεις για ζιζανιοκτονία


Ψεκασμός με ξύδι


Κάτι που δεν γνωρίζουν αρκετοί, είναι ότι το ξύδι είναι ένα φυσικό ζιζανιοκτόνο. Το οξύ που περιέχει, είναι ικανό να «γονατίσει» και να ξεράνει σχεδόν οποιοδήποτε φυτό. Φυσικά για να γίνει αυτό, δεν θα πρέπει να είναι αραιωμένο αρκετά και δεδομένου ότι κοστίζει 1-2 ευρώ το κιλό, είναι εύκολα κατανοητό ότι αν δεν το αραιώσετε, μία ψεκαστήρα πλάτης 15 λίτρων, θα περιέχει ξύδι αξίας 20-30 ευρώ.

Τώρα το ποσοστό της αραίωσης εξαρτάται αποκλειστικά από σας. Σίγουρα όσο μεγαλύτερο το ποσοστό του ξυδιού τόσο καλύτερα. Περισσότερα και πιο αναλυτικά για την μέθοδο με το ξύδι, μπορείτε να διαβάσετε και σε αυτό το άρθρο.

Κάτι το οποίο δεν θα πρέπει να ξεχάσετε, είναι ότι το ξύδι είναι όξινο, οπότε αν ψεκάζετε συνεχώς με ξύδι συγκεκριμένες εκτάσεις, μπορεί να αλλάξετε το pH του εδάφους.

Θετικά
  • Οικολογική λύση
  • Άμεσα διαθέσιμη
  • Σχετικά οικονομική λύση (χρειάζεται μόνο μία ψεκαστήρα)
Αρνητικά
  • Δεν είναι επιλεκτικό
  • Δεν έχει τα ίδια καλά αποτελέσματα με τη γλυφοσάτη
  • Μπορεί να επηρεάσει το pH του εδάφους
Ιδανική λύση : Για βιολογικές καλλιέργειες, για κήπο, για ευαίσθητες περιοχές

Ψεκασμός με αλατόνερο


αλμυρή έρημος

Μία ακόμα εναλλακτική οικολογική λύση, η οποία έχει πολύ πιο μόνιμα αποτελέσματα είναι το αλάτι ή το αλατόνερο. Αν είχατε ποτέ την απορία γιατί δεν φυτρώνουν ή γιατί φυτρώνουν τόσα λίγα φυτά κοντά στην θάλασσα , η απάντηση είναι το αλάτι. 

Το αλάτι είναι φυσικός εχθρός των πιο πολλών πεδινών ζιζανίων. Έτσι αν υπάρχει αλάτι σε ικανή περιεκτικότητα στο έδαφος, τότε το έδαφος θα γίνει άγονο και έτσι θα σταματήσουν να αναπτύσσονται χόρτα, ζιζάνια και γενικότερα οποιοδήποτε φυτό ή δέντρο (με μόνη εξαίρεση μερικούς θάμνους και λιγοστά μικρά φυτά). Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η αλμυρή έρημος, στην οποία -κυριολεκτικά- δεν φυτρώνει ποτέ τίποτα.

Το φαινόμενο αυτό, ονομάζεται αλάττωση του εδάφους και απασχολεί αρκετές περιοχές της Ελλάδος, καθώς λόγω της υπεράντλησης των υπόγειων υδάτινων πόρων από τις γεωτρήσεις στις παράκτιες περιοχές, έχει υποχωρήσει αρκετά ο υδάτινος ορίζοντας.

Όμως εκτός από μόνιμη λύση έναντι των ζιζανίων, αν θέλετε μία πιο προσωρινή λύση χωρίς να επηρεάσετε το έδαφος, μπορείτε να ψεκάζετε με αλατόνερο απευθείας στα φύλλα και όχι στο χώμα. Με μακροχρόνια χρήση, πάλι θα έχετε πρόβλημα κάποια στιγμή, αλλά σίγουρα είναι πιο ασφαλές από το να ψεκάζετε απευθείας στο έδαφος.

Κάτι το οποίο θα πρέπει να τονιστεί, είναι ότι και αρκετά βιολογικά ζιζανιοκτόνα του εμπορίου, περιέχουν κοινό αλάτι (μαζί με άλλες βοηθητικές ουσίες) σε ποσοστό άνω του 90%.

Θετικά
  • Σχεδόν μόνιμη λύση
  • Πολύ οικονομική
  • Καθολικό αποτέλεσμα
Αρνητικά
  • Δεν είναι εύκολα αναστρέψιμη η αλάττωση του εδάφους
  • Μπορεί να επηρεάσει ακόμα και δέντρα
Ιδανική λύση : Για μέρη που δεν θέλουμε καθόλου βλάστηση (πχ πλακοστρώσεις)

 

Ψεκασμός με καυτό νερό


Ο ψεκασμός με καυτό νερό είναι μία ακόμα οικολογική λύση, η οποία δεν έχει τα μειονεκτήματα του ξυδιού ή του αλατιού. Βέβαια αυτή η λύση δεν είναι καθόλου πρακτική για μεγάλες εκτάσεις, αν και μπορεί να γίνει.

Το καυτό νερό καταστρέφει και το ριζικό σύστημα αλλά και τα φύλλα του φυτού, έτσι αν ψεκάσετε απευθείας καυτό νερό πάνω σε ένα ζιζάνιο, τότε αυτό μέσα σε λίγες μέρες θα ξεραθεί. Αν και δεν υπάρχει κάποια ιδανική θερμοκρασία, συνήθως οποιαδήποτε θερμοκρασία πάνω από 50-55 βαθμούς Κελσίου, είναι συνήθως αρκετή. 

Οπότε αν θέλετε να απαλλαγείτε γρήγορα, οικονομικά και οικολογικά από χόρτα και ζιζάνια στον κήπο, ρίξτε λίγο καυτό νερό από τον θερμοσίφωνα και μέσα σε λίγες μέρες θα δείτε θεαματικά αποτελέσματα. 

Θετικά
  • Απλή και γρήγορη λύση
  • Οικολογικός τρόπος
  • Δεν έχει κανένα αντίκτυπο στο έδαφος
Αρνητικά
  • Δεν είναι πρακτικό για μεγάλη έκταση
  • Δεν είναι επιλεκτικό

Ιδανική λύση : Για ζιζάνια περιμετρικά του σπιτιού

Επικάλυψη με νάιλον ή πανί


κλασσική επικάλυψη με μαύρο νάιλον

Μία ακόμα εναλλακτική λύση, που χρησιμοποιείτε και από τους επαγγελματίες, είναι η επικάλυψη του εδάφους με νάιλον ή πανί. Όπως είναι γνωστό, ο ήλιος είναι απαραίτητος στα φυτά για να γίνει η φωτοσύνθεση. 

Έτσι αν κρύψετε για μερικές εβδομάδες τον ήλιο με κάποιο νάιλον ή κάποιο πανί, τότε τα φυτά που βρίσκονται από κάτω θα ξεραθούν. Το νάιλον και το γεωύφασμα χρησιμοποιείται για τον περιορισμό των ζιζανίων σε αρκετές καλλιέργειες.

Φυσικά, από την στιγμή που θα το αφαιρέσετε, θα έχετε πάλι το ίδιο πρόβλημα μετά από μερικές εβδομάδες, αν φυσικά υπάρχει η απαραίτητη υγρασία στο έδαφος. Όμως, παραμένει μία αρκετά απλή και οικονομική λύση, ειδικά για περιοχές δίπλα ή μέσα σε κήπο.

Θετικά
  • Επιλεκτική λύση
  • Σχετικά οικονομική
Αρνητικά
  • Έχει συνήθως προληπτική χρήση
  • Δεν είναι αποτελεσματικό έναντι καλαμιών και θάμνων
Ιδανική λύση : Για τα κομμάτια ανάμεσα στις αράδες του κήπου

 

Άλλες λύσεις και ιδέες


Φυσικά αυτές δεν είναι οι μόνες λύσεις για να απαλλαγείτε από τα ζιζάνια, αλλά σίγουρα είναι οι πιο διαδεδομένες. Στον τομέα των εναλλακτικών λύσεων, υπάρχουν αρκετά ακόμα «γιατροσόφια» τα οποία έχουν κάποια αποτελέσματα έναντι των ζιζανίων. Στα πιο σημαντικά συγκαταλέγεται ο βόρακας, διάφορα άλλα οξέα και μερικά φυσικά εκχυλίσματα ελαίου.

Αν γνωρίζετε και εσείς κάποιον άλλο τρόπο που πιστεύετε ότι θα έπρεπε να είναι σε αυτή τη λίστα, μπορείτε να τον προσθέσετε στα σχόλια.

Αν θέλετε να συμμετέχετε στις συζητήσεις χωρίς να χρησιμοποιήσετε λογαριασμό του disqus ή κοινωνικών δικτύων, μπορείτε να επιλέξετε να σχολιάσετε ανώνυμα ως επισκέπτης. Απλώς συμπληρώστε ένα οποιοδήποτε όνομα και ένα αληθοφανές email (πχ kanenas@gmail.com) και επιλέξτε το κουτάκι «I'd rather post as a guest».
Τα ανώνυμα σχόλια και όσα περιέρχουν links, απαιτούν επαλήθευση από κάποιον διαχειριστή πριν δημοσιευθούν. Για περισσότερα σχετικά με την πολιτική σχολιασμού της ιστοσελίδας, μπορείτε να διαβάσετε εδώ.