8 εξαιρετικά ωφέλιμα έντομα για τον κήπο μας

0
8 εξαιρετικά ωφέλιμα έντομα για τον κήπο
Υπάρχει μια γενική αίσθηση στον κόσμο, ότι τα περισσότερα έντομα και ζωύφια που συναντούμε στον κήπο μας, είναι βλαβερά και έτσι πρέπει να τα απομακρύνουμε /σκοτώνουμε. Αυτό σίγουρα είναι κάτι εντελώς λανθασμένο. Υπάρχουν δεκάδες ωφέλιμα έντομα και ζωύφια, τα οποία συμβάλουν στον επικονιασμό των άνθεων, στη βελτίωση του εδάφους αλλά και στον έλεγχο  των πληθυσμών από αρκετά επιβλαβή παρασιτικά ή φυτοφάγα έντομα στον κήπο.
 
Μερικά από τα πιο σημαντικά είναι τα εξής

1. Μέλισσα

Η μέλισσα, θεωρείται από  πολλούς το σημαντικότερο ζώο για τον άνθρωπο και σίγουρα είναι το πιο ωφέλιμα έντομα για τον κήπο μας. Η μέλισσα, εκτός από το πολύ θρεπτικό μέλι που μας προσφέρει, συμβάλει τα μέγιστα στην επικονίαση των λουλουδιών των φυτών. Τις πρωινές και τις απογευματινές ώρες οι μέλισσες βγαίνουν από το μελίσσι τους και καλύπτουν αποστάσεις αρκετών χιλιομέτρων προσπαθώντας να μαζέψουν νέκταρ και γύρη από τα άνθη των φυτών. Στην προσπάθεια τους αυτή μεταφέρουν υλικό από το ένα άνθος στο άλλο, γονιμοποιώντας έτσι τα άνθη, τα οποία στη συνέχεια γίνονται καρποί.

μέλλισα πάνω σε άνθος άγριας αγκινάρας
Μέλισσες πάνω σε άνθος άγριας αγκινάρας
Πιστεύεται ότι το 1/3 περίπου της γονιμοποίησης των φυτών γίνεται από ζώα, με το μεγαλύτερο μέρος από αυτό να γίνεται από τις μέλισσες.
Έτσι καλό θα ήταν να προφυλάσσεται τις μέλισσες από κάθε τι που είναι επικίνδυνο για αυτές.

Πως μπορείτε να τις προφυλάξτε

Δυστυχώς ο σημαντικότερος κίνδυνος αυτή τη στιγμή, είναι τα χημικά φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται κατά κόρον στην αγροτική γη. Σε κάθε συσκευασία υπάρχει ένδειξη αν το σκεύασμα είναι τοξικό για τις μέλισσες και για πόση ώρα.
 
Δυστυχώς τα σκευάσματα τα οποία είναι τοξικά είναι δεκάδες και κάποια είναι πάρα πολύ εμπορικά. Αν και δεν είναι κανόνας, πιο επικίνδυνα για τις μέλισσες είναι όσα καταπολεμούν έντομα (πχ αφίδες) και τα ζιζανιοκτόνα. Μπορείτε να δείτε έναν αναλυτικό κατάλογο με φυτοφάρμακα που είναι τοξικά για τις μέλισσες και για πόσο διάστημα (μπορείτε να κοιτάτε τη δραστική ουσία για να βρείτε ποιο είναι το αντίστοιχο σκεύασμα στην Ελληνική αγορά) εδώ
 
Κάτι που μπορείτε να κάνετε αν ψεκάζετε με φυτοφάρμακα ή ζιζανιοκτόνα, είναι να αποφεύγετε να ψεκάζετε τα άνθη αν είναι δυνατό, και να ψεκάζετε βραδινές ώρες (λίγο πριν το σούρουπο είναι η καλύτερη ώρα).
 
Σημαντικός επίσης κίνδυνος για τις μέλισσες, είναι οι σφήκες και οι σκούρκοι. Και τα δύο είδη είναι θηρευτές της μέλισσας και επιτίθενται στα μελίσσια. Για να δείτε πως μπορείτε να καταπολεμήσετε τις σφήκες πατήστε εδώ

2. Γεωσκώληκας

Ένα ζώο, το οποίο αρκετοί δεν ξέρουν ότι είναι πολύ χρήσιμο για τον κήπο, είναι ο γεωσκώληκας. Ο γεωσκώληκας είναι ένα ζώο που ζει στον πλανήτη μας εδώ και εκατομμύρια χρόνια και συμβάλει τα μέγιστα στην βελτίωση του εδάφους.

Ζει κυρίως υπόγεια και τρέφεται με σάπια οργανική ύλη αλλά και μικρά κομμάτια χώματος. Λόγω του ότι ζει υπόγεια, σκάβει συνεχώς δεκάδες μικρές στοές στην προσπάθεια του να βρει φαΐ.
 
Οι στοές αυτές έχουν αρκετά πλεονεκτήματα για τα φυτά και γενικά για το οικοσύστημα. Καταρχάς με τις στοές αυτές μεταφέρεται καλύτερα το πολύτιμο οξυγόνο και νερό, στο ριζικό σύστημα των φυτών. Εκτός αυτού, μεταφέρει και πολύτιμα συστατικά από την επιφάνεια σε βαθύτερα στρώματα, φέρνοντας τα πιο κοντά στις ρίζες. Τέλος οι στοές αυτές και ο εμπλουτισμός του χώματος με θρεπτικά συστατικά από την επιφάνεια, το κάνει πιο φιλικό σε ωφέλιμους μικροοργανισμούς που υπάρχουν κατά εκατομμύρια ανάμεσα στο χώμα.
 
Το αποτέλεσμα είναι να έχετε ένα πλούσιο σε οργανική ύλη χώμα, το οποίο έχει αρκετό οξυγόνο και σκάβεται πολύ πιο εύκολα.
Ο γεωσκώληκας είναι επίσης πολύτιμο συστατικό και της κομποστοποίησης και έτσι αρκετοί μεταφέρουν γεωσκώληκες από τον κήπο στον κάδο κομποστοποίησης.
Παρακάτω θα δείτε ένα βίντεο με τη δράση των γεοσκώληκων
 

Πως μπορείτε να τους προφυλάξετε

Ο γεωσκώληκας είναι ενεργός σε όλη τη διάρκεια του χρόνου. Θα τον βρείτε σε όσα χώματα έχουν αρκετή υγρασία αλλά και οργανική ύλη.
Έτσι θα πρέπει να υπάρχει μια σχετική υγρασία στον κήπο σας όλο το χρόνο, ώστε να συνεχίζεται η δράση των γεωσκώληκων. Συχνό πότισμα και κυρίως εδαφοκάλυψη με νάυλον είτε καλύτερα με άχυρα, βοηθάει αρκετά.

3. Πασχαλίτσα

H πασχαλίτσα είναι ίσως ένα από τα πιο όμορφα έντομα που θα βρείτε στο κήπο σας. Βέβαια αυτό που ίσως δεν ξέρετε, είναι ότι είναι ένα πολυφάγο σαρκοβόρο έντομο, που τρέφεται κυρίως με άλλα μικρότερα έντομα. Γιαυτό το λόγο θεωρείται ένα από τα πιο δημοφιλή ωφέλιμα έντομα.

«Αγαπημένο της γεύμα» είναι οι αφίδες ή αλλιώς μελίγκρα (αλλά και άλλα μικρά έντομα όπως ψύλλοι, θρίπες…), τα οποία είναι μικροσκοπικά έντομα που απομυζούν τους χυμούς από τα φύλλα, και μπορεί να καταστρέψουν ολόκληρες καλλιέργειες.

Έτσι, είναι εξαιρετικά χρήσιμο για τον κήπο και για τα φυτά μας, και για το λόγο αυτό χρησιμοποιείται εμπορικά και στην βιολογική γεωργία. Ένας κήπος με καλό πληθυσμό από πασχαλίτσες μπορεί να ελέγξει εύκολα όποιο ξέσπασμα μελίγκρας εμφανιστεί.

Πως μπορείτε να τις προφυλάξετε

Τα χημικά φυτοφάρμακα που καταπολεμούν τη μελίγκρα, είναι τοξικά και για τις πασχαλίτσες. Έτσι καλό είναι να μην ψεκάζετε με χημικά σκευάσματα με το που θα δείτε σε ένα φύλλο μελίγκρες. Καλύτερα να τις καταπολεμήσετε βιολογικά ή και να αφήσετε τις πασχαλίτσες να κάνουν αυτό που ξέρουν καλύτερα.
 
Αν ο κήπος σας δεν έχει πασχαλίτσες, μπορείτε πιθανώς να τις βρείτε σε επιλεγμένα καταστήματα που πωλούν βιολογικά σκευάσματα, ώστε να αυξήσετε το πληθυσμό τους.

4. Σκαθάρια (όχι όλα)

 

Τα περισσότερα σκαθάρια στην Ελλάδα, είναι ωφέλιμα έντομα για τον κήπο. Υπάρχουν εκατοντάδες διαφορετικά είδη σκαθαριού, μερικά δυστυχώς είναι αρκετά επιβλαβή (πχ το σκαθάρι που τρέφεται με τους φοίνικες ή της αγγουριάς), αλλά τα περισσότερα σκαθάρια στην Ελλάδα τρέφονται με σάπια φυτά ή κοπριά. Είναι εξαιρετικά χρήσιμα στη χώνεψη της κοπριάς και μεταφέρουν υπόγεια κομμάτια κοπριάς και σάπιων φυτών, εμπλουτίζοντας έτσι με πολύτιμα στοιχεία το χώμα.

Εκτός από τα κλασσικά σκαθάρια που τρέφονται με κοπριά, υπάρχουν και κάποια (κυρίως μικρότερα) που είναι σαρκοφάγα και τρέφονται με άλλα μικρά έντομα.
κόκκινο ρυγχοφόρο σκαθάρι
To κόκκινο ρυγχοφόρο σκαθάρι που ευθύνεται για την καταστροφή σχεδόν όλων των φοινικόδεντρων στον Ελλαδικό χώρο
 

Πως μπορείτε να τα προφυλάξετε

Τα σκαθάρια είναι σχετικά ανθεκτικά έντομα. Επειδή τα περισσότερα δεν τρέφονται απευθείας από άνθη ή φυτά, δεν επηρεάζονται τόσο από φυτοφάρμακα ή ζιζανιοκτόνα. Σίγουρα όμως έντονος ψεκασμός με εντομοκτόνο θα μειώσει αισθητά τους πληθυσμούς τους. Ο πιο μεγάλος εχθρός τους είναι το συνεχές και βαθύ όργωμα. Σε χωράφια που γίνεται εντατική μονοετής καλλιέργεια, δύσκολα θα δείτε μεγάλους πληθυσμούς από σκαθάρια

 


5. Μάντης (Αλογάκι της Παναγίας)

Ο μάντης είναι ένα σαρκοφάγο έντομο, που τρέφεται αποκλειστικά με άλλα μικρά ζώα. Στο μενού του περιλαμβάνονται αρκετά επιβλαβή για τον κήπο έντομα. Μπορεί βέβαια να φάει μέχρι και μικρά τρωκτικά και βατράχια αλλά και αρκετά ωφέλιμα έντομα (πχ μέλισσες). Γενικά μπορεί να φάει ότι μπορεί να πιάσει. Θεωρείται από αρκετούς ο πιο αποτελεσματικός θηρευτής στο βασίλειο των εντόμων.

Πως μπορείτε να το προφυλάξετε

Ο μάντης λόγω ότι είναι σχετικά μεγαλόσωμο έντομο και δεν τρέφεται με φυτά, δεν αντιμετωπίζει μεγάλο πρόβλημα από τα φυτοφάρμακα. Το πιο σημαντικό πρόβλημα για τον μάντη είναι ο άνθρωπος.  Αρκετοί μπορεί να τον μπερδέψουν εύκολα με ακρίδα και έτσι να το σκοτώσουν. 

6. Χρύσωπας

Ο χρύσωπας είναι και αυτό ένα από τα πιο ωφέλιμα έντομα για κάθε κήπο. Είναι σαρκοφάγο και τρέφεται κυρίως με άλλα μικρά φυτοπαθογόνα παράσιτα. Ειδικά οι προνύμφες του τρέφονται κυρίως με αφίδες και άλλα παρόμοια επιβλαβή έντομα, γιαυτό πάντα γεννάει τα αυγά του σε φυτά που έχουν μεγάλο πληθυσμό τέτοιων παρασίτων.
Δεν προκαλεί καμία απολύτως αρνητική επίπτωση στα φυτά και γιαυτό το λόγο χρησιμοποιείται εμπορικά και αυτό στην βιολογική γεωργία.

Πως μπορείτε να το προφυλάξετε

Οι προνύμφες του είναι ευαίσθητες στο χημικό ψεκασμό, ειδικά με παρασιτοκτόνα.

7. Γκρι βρομούσα (Podisus maculiventris)

Η γκρι βρομούσα (Podisus maculiventris), είναι ένα μικρό πολυφάγο σκαθάρι που μοιάζει αρκετά στη γνωστή πράσινη βρομούσα, μόνο που έχει γκριζωπό χρώμα και πιο μυτερούς ώμους. Είναι σαρκοφάγο ζώο, και τρέφεται συνήθως με προνύμφες παρασιτικών εντόμων (κολεοπτέρων και λεπιδόπτερων). Έτσι σε αντίθετη με την «αντιπαθητική» πράσινη βρομούσα, θεωρείται αρκετά ωφέλιμο έντομο. 
 
Είναι κύριος θηρευτής του δορυφόρου της πατάτας και γιαυτό έχουν γίνει προσπάθειες να αυξηθούν οι πληθυσμοί του στην Ελλάδα, καθώς δεν είναι γηγενές έντομο (είναι ιθαγενές στην βόρεια Αμερική γιαυτό δεν υπάρχει κάποια “λαϊκή ονομασία”). 
Πλέον δεν είναι και τόσο σπάνιο να το πετύχετε στον κήπο σας.
 


8. Παρασιτικές σφήκες

Οι παρασιτικές σφήκες, είναι μια ολόκληρη οικογένεια από μικρόσωμες σφήκες, οι οποίες γεννούν τα αυγά τους μέσα σε άλλα μικρά έντομα. Τα αυγά εκκολάπτονται μέσα στο έντομο και αρχίζουν να τρέφονται από αυτό, μέχρι να μεγαλώσουν αρκετά.

Θύμα τους σχεδόν όλα τα μικρά επιβλαβή έντομα που υπάρχουν σε ένα κήπο (αφίδες, κάμπιες λεπιδόπτερων). Μάλιστα για κάποια πολύ επιβλαβή έντομα (πχ κάποια είδη αλευρώδη) είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης.
Οι ενήλικες σφήκες τρέφονται με νέκταρ και έτσι συμβάλουν στην επικονίαση των φυτών. Οπότε υπάρχει διπλό όφελος από την παρουσία τους γιαυτό θεωρούνται εξαιρετικά ωφέλιμα έντομα.
 

Πως μπορείτε να τις προφυλάξετε

Κύριος εχθρός των παρασιτικών σφηκών, είναι τα χημικά παρασιτοκτόνα. Επίσης οι γνωστές κίτρινες παγίδες είναι ένα σημαντικό πρόβλημα, καθώς τις παγιδεύουν και αυτές μαζί με διάφορα άλλα επιβλαβή.